ابو القاسم سلطانى
271
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
موارد مصرف ديگر : از شيرينبيان به صورت حامل در داروسازى كه حاوى كلرور آمونيوم ، يد و پتاسيم ، كنين ، كاسكارا ، آلوئس ، كلروفنيرامين مالئات باشند و نيز به محصولات ترك سيگار و مسهلهاى قوى به منظور كم كردن انقباضات روده استفاده مىشود . عصاره شيرينبيان را در شربتهاى غذائى و داروئى به عنوان استابيليزر به كار مىبرند . اگر گليسيريزين آمونياكى همراه با ساكارز به كار رود اثر شيرينكنندگى آن از 50 بار به 100 بار افزايش خواهد يافت به همين جهت كاربرد زيادى در تهيه مواد خوراكى دارد . اشكال داروئى و مقادير خوراك : پودر ريشه : 4 - 1 گرم سه بار در روز يا به صورت جوشانده دمكرده : 15 تا 60 در هزار ، عصاره بدون گليسيريزين DGL : 380 تا 760 ميلىگرم سه بار در روز عصاره آبى : 5 / 1 تا 3 گرم براى زخم معده و اثنى عشر به مدت 4 تا 6 هفته عوارض جانبى : مصرف مقادير خيلى زياد و به مدت طولانى ( روزانه بيش از 70 گرم پودر ريشه و به مدت 6 ماه ) ممكن است باعث احتباس سديم و نقصان پتاسيم و افزايش فشار خون گردد اين عوارض با قطع مصرف دارو در مدت دو هفته بر طرف مىشود . موارد عدم مصرف : فشار خون بالا ، نارسائى كنثرستيو قلب ، پركارى سورنال ، گلوكوما و حاملگى ناسازگارى : شيرينبيان با اسيدها و املاح فلزات سنگين ناسازگارى دارد ، اسيدها قدرت اثر شيرينبيان را كم مىكنند . محل رويش گياه در ايران : گرگان ( آلمه ) ، آذربايجان ( جنوب شرقى مهاباد ، اميركلا بين قطور سو و خوى ، دشت مرغاب ، بين زنجان و بيجار ) ، كردستان ( بين سنندج و كرمانشاه ) ، 100 كيلومترى شمال همدان ، كرمانشاه ، نهاوند ، درود ، شيراز ، كوه بمو ، اردكان ، كرمان ( 10 تا 15 كيلومترى رفسنجان ، بهرامآباد ، سيرجان ) ، بلوچستان ( كوه تفتان ، دره تامندان ، كارواندار ) ، هرمزگان ، خراسان ( كوهسو ) ، تهران ( جاجرود ، كرج ، بين تهران و ساوه ) ، دامغان ، سمنان و يزد . ( 1 * ) - اصل : سوسن رومى